Psikiyatrinin gelişimi hem dünyada hem de ülkemizde uzun ve zorlu bir yol olmuştur. Ancak psikiyatri yalnızca doktorları değil edebiyat , sanat çevrelerinin de gözdesi olmuştur. Psiyatrik hastalıkları konu alan sayısız film , roman vardır. Bence bu yoğunluğun sebebi insanların kendilerinde bu hastalıklardan küçük de olsa parçalar bulmaları. Belki de onları yok saymanın bir yolu diye düşünüyorum. Tıp alanında ise asıl güçlük tanımsal alanda yaşanmış; neye hangi isim verileceği hep tartışılmıştır, nihayetinde sınıflama sistemleri doğmasına neden olmuştur. Aslında ben tanımlara çok sıcak bakan biri olmamakla birlikte yine de dil birliği sağlayabilmek için bu sınıflama sistemine göre hastalıkları ele almakta fayda var diye düşünüyorum. Bu sitenin temel amacı hastalıklar hakkında bilgi sahibi olabilmenizdir. Lütfen tedavi yetki ve bilgisi olmayan kişilerin önerilerine uyarak ilaç, bitkisel destekleyici tedavi yada niteliği , etkinliği bilinmeyen tedavi yöntemlerine başvurmayınız. Bunlar bazen etkili olabilir ancak çoğu zaman yarardan çok zarar veren yöntemlerdir.
Yaşamın bütünü kimimiz için uzun kimimiz için kısa ama hemen hepimiz için çeşitli güçlükleri içermekte. Bu güçlükler bazen bedensel bazen duygusal olup; herikisi de kendine has acıları yüklenmiştir. Düşmeden yürümeyi öğrenememek nasıl olmuyorsa duygusal açıdan örselenmemek de mümkün
görünmüyor.
Hastalık tanımı bedensel hastalıklarda ruhsal olanlara göre daha net yapılabilmektedir. Hastanın kendisi ağrı, şişlik, kızarıklık, yada organlarda oluşan işlevsel sorunları fark edebilir, ayrıca bunların bir kısmı diğer kişiler tarafından da net olarak gözlemlenebilir. Psikiyatrik hastalıklarda ise işlevlerde azalma çevre tarafından ve hastanın kendisi tarafında gözlemlense bile kabulü ve yorumu daha zordur.
Aile gibi yakın çevrenin psikiyatrik hastalıklardaki önemi
Aile gibi yakın çevre hem tanı konulmasında hem de tedavinin sürdürülmesinde önemlidir. Yakın çevre hastada oluşan işlevsel bozukluğu ( örn. Sıkıntı nedeniyle çalışamama, korku nedeniyle evden dışarı çıkamama vb. ) gözlemler. Çoğu olguda ortaya çıkan doktora gitmek istememe , tedavi reddi gibi durumlarda ikna edici yada çözüm arayıcı olabilir. Bu yüzden her hastalıkta aile ve yakın çevre desteği önemlidir; ancak psikiyatride çok daha önemlidir.
Tedavide önemli unsurlar
Sıkça sorulan sorulardan biri ilaç tedavisi gerekli mi ? sorusudur. Bu sorunun cevabı iki açıdan irdelenmelidir.
1. Hasta açısından:
Mevcut hastalığın ne olduğu: Bazı hastalıklarda ilaç tedavisi kaçınılmazdır. Örn. Şizofreni. Bazılarında ise hastalığın tedavisi ilaçsız da mümkün olabilir , ancak tedavi süresi o denli uzundur ki hastanın yaşamından o kadar uzun sürenin çıkartılması hem etik mi? Hem de tıbbi mi? Sorusu kaçınılmazdır. Örn. Depresyonun belli bir kısmı tedavi edilmeden de iyileşebilir ancak bu süre oldukça uzundur, sekel dediğimiz kişilik değişiklikleri bırakabilir, tekrarlama riski yüksektir. Bazı hastalıklarda hem terapi hem de ilaç tedavisinin bir arada kullanılması başarı oranının yükseltmektedir.
Tedavi maliyeti terapilerde çok yüksektir. Dünyada pek çok sağlık sigortası sistemi bu bedelleri ödememekte yada az bir kısmını karşılamaktadır. Terapi süreleri uzun olup bu maliyeti arttırmaktadır. Ancak bu zorluklara karşı görece daha yeni yöntemlerle ( örn. Amaca yönelik kısa psikoterapi vb. ) çözüm bulunmaya çalışılmaktadır.
2. Tedavi ekibi açısından:
Tedavinin çeşidi doktorun aldığı eğitimle, iş yükü ile yakından ilgilidir. Terapi genelde standart eğitimin bir parçası değildir. Bu tedavi türleri için psikiyatrlar eğitimin dışında kurs, terapiden geçme vb. gibi yöntemlerle bireysel olarak çaba gösterirler. Bu yöntemler hem doktor için de hem pahalı hem de zamansal açıdan zorlayıcıdır.
Doktorların kamu sektöründe iş yükleri de göz önüne alındığında zamansal açıdan terapi pek olası görünmemektedir.
Hasta ve yakınları doktor seçerken ve tedavide neye dikkat etmeliler ?
Kamu hastanelerind